Αγίων Κήρυκου και Ιουλίττας της μητέρα του, Άγιος Βλαδίμηρος ο Ισαπόστολος βασιλιάς των Ρώσων, Εύρεση Τιμίας Κάρας της Οσίας Ματρώνας της Χιοπολίτιδας
«Ἐὰν μὴ στραφῆτε καὶ γένησθε ὡς τὰ παιδία…»
Εισαγωγή
Ο Κύριος και Θεός μας Ιησούς Χριστός, όταν οι μαθητές Του εμπόδιζαν τα παιδιά να Τον πλησιάσουν, τους έλεγξε αυστηρά λέγοντας:
«Ἄφετε τὰ παιδία ἔρχεσθαι πρός με καὶ μὴ κωλύετε αὐτά· τῶν γὰρ τοιούτων ἐστὶν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν» (Ματθ. 19,14, Μάρκ. 10,14, Λουκ. 18,16)
Και σε άλλο σημείο προσθέτει:
«Ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ἐὰν μὴ στραφῆτε καὶ γένησθε ὡς τὰ παιδία, οὐ μὴ εἰσέλθητε εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν» (Ματθ. 18,3)
Τα λόγια αυτά του Χριστού προκάλεσαν απορία: πώς είναι δυνατόν να γίνουμε ξανά παιδιά; Μήπως εννοεί μια βιολογική επιστροφή στην παιδική ηλικία;
Ο ίδιος ο Κύριος ξεκαθαρίζει αλλού ότι δεν πρόκειται για σαρκική, αλλά για πνευματική αναγέννηση:
«Τὸ γεγεννημένον ἐκ τῆς σαρκὸς σάρξ ἐστι, καὶ τὸ γεγεννημένον ἐκ τοῦ Πνεύματος πνεῦμά ἐστι» (Ἰω. 3,6)
Παιδικότητα: όχι ανωριμότητα, αλλά καθαρότητα
Ο Χριστός δεν μας καλεί σε ανευθυνότητα ή πνευματική ανωριμότητα. Μας καλεί σε επιστροφή στην καθαρότητα, την απλότητα και την εμπιστοσύνη που έχει το παιδί πριν μολυνθεί από την αμαρτία, την κακία και τη σκληρότητα του κόσμου.
Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος λέει χαρακτηριστικά:
«Οὐ τὴν ἡλικίαν ζητεῖ ὁ Χριστός, ἀλλὰ τὴν προαίρεσιν καὶ τὴν καθαρότητα τῆς ψυχῆς».
Αν χάσαμε αυτή την παιδικότητα, μπορούμε να την επανακτήσουμε. Ο δρόμος είναι η μετάνοια, η εξομολόγηση, η προσευχή, η μελέτη της Αγίας Γραφής, των βίων των Αγίων, η συχνή συμμετοχή μας στα Ιερά Μυστήρια – εξαιρετικώς στη Θεία Ευχαριστία – και ο αδιάκοπος πνευματικός αγώνας για την κάθαρση των παθών.
Ο Άγιος Ισαάκ ο Σύρος γράφει:
«Μετάνοια ἐστὶ θύρα ἐλέους, ἀπ’ ἧς εἰσέρχεται ὁ ἄνθρωπος πάλιν εἰς τὴν ἀθωότητα».
Η απώλεια της παιδικότητας στον σύγχρονο κόσμο
Σήμερα, δυστυχώς, πολλά παιδιά παύουν να είναι παιδιά από πολύ νωρίς. Το σχολικό περιβάλλον, τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, η τηλεόραση, τα κινητά τηλέφωνα, τα κοινωνικά δίκτυα και το διαδίκτυο αλλοιώνουν πρόωρα την ψυχή τους. Αυτό δεν είναι πρόοδος, αλλά πνευματική φθορά.
Αντίθετο και φωτεινό παράδειγμα αποτελεί η Υπεραγία Θεοτόκος. Σύμφωνα με την Ιερά Παράδοση, από τριών ετών εισήλθε στα Άγια των Αγίων και παρέμεινε εκεί μέχρι τον αρραβώνα της. Δεν έχασε τίποτε· αντίθετα κέρδισε τα πάντα: αγνότητα ψυχής, σώματος, νου και γλώσσας. Έτσι αξιώθηκε να γίνει Μητέρα του Θεού.
Ο Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς λέει:
«Ἡ Παρθένος ἐκαθάρισε τὸν ἑαυτῆς νοῦν πρὸ παντὸς νοήματος κοσμικοῦ».
Τα χαρακτηριστικά της παιδικότητας κατά Χριστόν
1. Αγνότητα ψυχής, σώματος και νου
Τα παιδιά δεν πρόλαβαν ακόμη να αμαρτήσουν. Αν όμως αυτή η αγνότητα χάθηκε, μπορεί να αποκατασταθεί με άσκηση, μετάνοια και πνευματικό αγώνα, νεκρώνοντας τα πάθη ή μεταστρέφοντάς τα προς τον θείο έρωτα.
«Μακάριοι οἱ καθαροὶ τῇ καρδίᾳ, ὅτι αὐτοὶ τὸν Θεὸν ὄψονται» (Ματθ. 5,8)
2. Πλήρης εμπιστοσύνη στον Πατέρα
Όπως το παιδί εμπιστεύεται τους γονείς του, έτσι και εμείς την Πρόνοια του Θεού και τη μεσιτεία της Παναγίας.
«Πᾶσαν τὴν μέριμναν ὑμῶν ἐπιρρίψαντες ἐπ’ Αὐτόν» (Α΄ Πέτρ. 5,7)
3. Αμεριμνησία για το αύριο
Χωρίς αμέλεια για τις ευθύνες μας, αλλά χωρίς άγχος και κατάθλιψη.
«Μὴ μεριμνᾶτε εἰς τὴν αὔριον» (Ματθ. 6,34)
4. Συγχωρητικότητα και λήθη του κακού
Τα παιδιά συγχωρούν γρήγορα και ξαναγίνονται φίλοι.
«Ἐὰν μὴ ἀφῆτε… οὐδὲ ὁ Πατὴρ ὑμῶν ἀφήσει» (Ματθ. 6,15)
5. Μη εμπιστοσύνη στον εαυτό, αλλά στον Θεό
Ο άγιος Αντώνιος ο Μέγας λέει: «Ἐγὼ οὐ φοβοῦμαι τὸν Θεόν, ἀλλὰ τὸν ἑαυτόν μου».
6. Ακακία και απουσία καχυποψίας
Να μη σκεφτόμαστε πονηρά πίσω από όσα ακούμε ή βλέπουμε.
«Γίνεσθε… ἀκέραιοι ὡς αἱ περιστεραί» (Ματθ. 10,16)
7. Ειλικρίνεια και αγάπη για την αλήθεια
Τα παιδιά λένε την αλήθεια χωρίς υπολογισμούς.
«Ἡ ἀλήθεια ἐλευθερώσει ὑμᾶς» (Ἰω. 8,32)
8. Απλότητα και ταπείνωση
Δεν αγαπούν την επίδειξη και τη μεγαλομανία.
«Ὅστις ταπεινώσει ἑαυτόν… οὗτός ἐστιν ὁ μείζων» (Ματθ. 18,4)
9. Συμπόνια και κοινωνία με τον άλλον
Συμμερίζονται τη χαρά και τον πόνο του πλησίον.
«Χαίρειν μετὰ χαιρόντων καὶ κλαίειν μετὰ κλαιόντων» (Ρωμ. 12,15)
Συμπέρασμα
Το «να γίνουμε σαν τα παιδιά» δεν είναι επιστροφή στην ανωριμότητα, αλλά πορεία προς την αγιότητα. Είναι κάθαρση, ταπείνωση, εμπιστοσύνη και αγάπη.
«Ὁ Χριστός θέλει ἀπλότητα, καλοσύνη καὶ παιδική καρδιά» (Άγιος Πορφύριος)
Ας αγωνιστούμε, λοιπόν, να ξαναβρούμε το χαμένο παιδί μέσα μας, για να αξιωθούμε όχι μόνο να εισέλθουμε, αλλά και να κατοικήσουμε στη Βασιλεία των Ουρανών.
+ ο Πάφου Τυχικός