31 Αυγούστου 2026

The miracle of the Crucified Christ in Hagia Sophia in the year 1200

 

The Crucified Christ is tradition of our Church

The presence of our Crucified Lord Jesus Christ behind the Holy Altar Table is tradition of our Church. This was ratified by the Orthodox Church of Greece with a relevant decision in 2025, while undoubtedly, as Orthodox Christians, we have received this tradition from our venerable holy fathers of our Church. Thus, we grew up with the sight of the Crucified Christ within the Holy Sanctuary.

To the glory of God, this centuries-old tradition is also sealed by the history of our Church, with two historical evidences that testify to the presence of our Crucified Christ behind the Holy Altar Table.

The presence of the Crucified Christ in Hagia Sophia since the 6th century

In the Holy Sanctuary of Hagia Sophia in Constantinople, a large gilded Holy Cross was preserved from the 6th century until the Fall of the Polis by the Latins in 1204. The Holy Cross (i.e. the Crucified Christ) was located behind the Holy Altar Table and further behind was the Synthron. This historical evidence is described in the book by Eugenios Michael Antoniadis (1908) “Ekfrasis of Hagia Sophia” (pp. 125-126).

The miracle of the Crucified Christ in Hagia Sophia in 1200

The second historical testimony comes from Saint Anthony, Archbishop of Novgorod, on his journey to Constantinople in the year 1200, as a monk at that time and later elected Archbishop of Novgorod, Russia (1210-1229). This testimony, in addition to confirming the presence of the Crucified Christ behind the Holy Altar Table in Hagia Sophia, as the tradition of our Church, also recounts the remarkable miracle of the Holy and Life-giving Cross, which Saint Anthony himself and a multitude of believers experienced.

The miracle, as recorded by the Saint, with the Grace of the Holy Spirit, was accomplished for the glory of God within the Holy Sanctuary of Hagia Sophia in Constantinople in the year 1200, on May 21, the commemoration of Saints Constantine and Helen, Equal-to-the-Apostles, on Sunday of the Holy 318 Fathers of our Church. The Emperor was Alexios III Angelos (1195-1203) and the Patriarch of Constantinople was John X Kamateros (1198-1206).

Specifically, after the Orthros and before the Divine Liturgy, the small-sized Holy Cross of Justinian (1 ½ cubits), which was on the Holy Altar Table, was hovered and reached above the large gilded Holy Cross (with a height greater than two men), which was placed behind the Holy Altar Table, and further behind was the Synthron. After this miraculous hover, the Holy Cross returned to its place.

This historical reference to the miracle of the Crucified Christ in Hagia Sophia is included in various historical sources, two of which are: “Itinéraires russes en Orient (1889) p.94-95” and “The church of Sancta Sophia, Constantinople: a study of Byzantine building (1894) p.104-105”.

Epilogue

In our present dire time, of the lack of respect and fear of God, days of apostasy of the clergy and laity, days prophesied by many of our holy fathers, such as Patrokosmas (Prophecy 57) and Abba Pambo (Gerontikon A'), especially in such days, our Lord never abandons His faithful children and provides divine protection and consolation.

Thus, today it is confirmed that our Crucified Christ, already nine centuries ago, with this inconceivable divine sign of His within the Holy Sanctuary of Hagia Sophia, took care to offer us divine consolation and to seal that this present-day scandalous expulsion of the Crucified Christ from the Holy Sanctuary (which essentially began in 2022) is nothing other than a new misbelief.

May the Grace and protection of the Holy and Life-giving Cross guard us.

Amen!

Nikolaos Markou

Translation from the original article in Greek 

References

[1] Eugenios Michael Antoniadis (1908) “Ekfrasis of Hagia Sophia” (pp. 125-126), https://medusa.libver.gr/iguana/www.main.cls?surl=search&p=2cafc322-e6e4-433a-9fcf-b8b0e4d5c7da#recordId=3.1279&srchDb=3

[2] Bob Atchison, Antony of Novgorod Description of Hagia Sophia in 1200, https://www.pallasweb.com/deesis/anthony-of-novgorod-description-of-hagia-sophia.html

[3] W. R. Lethaby & Harold Swainson (1894), The church of Sancta Sophia, Constantinople: a study of Byzantine building, p.104-105, https://archive.org/details/gri_33125001110812/page/104/mode/2up

[4] Khitrowo, B. De (1889), Itinéraires russes en Orient, Société de l'Orient latin, p.94-95, Paris, France, https://archive.org/details/itinerairesrusse00khit/page/n3/mode/2up 

28 Αυγούστου 2026

Το Ευαγγέλιο σε κάθε εποχή είναι παρόν (π. Αυγουστίνος Καντιώτης)

Tο Eυαγγέλιο που κηρύχθηκε στον κόσμο, λέει ο Απόστολος Παύλος, είναι παρόν.

Tώρα αν φωνάξω για να παρουσιαστεί εδώ ένας από τους παπούδες σας, που έφυγε από αυτή την ζωή, όσο και να φωνάξω τ’ όνομά του, από το πρωΐ ως το βράδυ και αν φωνάζω, θ’ ακούγεται απών, απών, απών. Aυτό γίνεται και με τα εκατομμύρια βιβλία που γράφτηκαν στον κόσμο. Yπάρχουν βιβλία νεκρά, υπάρχουν και βιβλία ζωντανά.

Aν φωνάξω τα βιβλία, δεν θα απαντήσουν. Tο Eυαγγέλιο σε κάθε εποχή, σε κάθε αιώνα θα φωνάζει πάντα παρόν, παρόν, παρόν. Δεν θα σβήσει ποτέ, είναι αιώνιο.

«O ουρανός και η γη παρελεύσονται, οι δε λόγοι μου ου μη παρέλθουσι». Aυτό σημαίνει ότι το Eυαγγέλιο είναι παρόν. Kαι τον παλιό καιρό και τον καινούργιο είναι παρόν.

Aυτό το λένε και το ψάλλουν οι ιερείς, στο «Nυν και αεί και εις τους αιώνας των αιώνων».

Kαι τ’ άστρα θα σβήσουν και ο ήλιος θα σβήσει, αλλά το Eυαγγέλιο πάντα θα λάμπει και θα φωτίζει τον κόσμο. H παρουσία του Eυαγγελίου στον κόσμο θα είναι αιώνια.

Ένα δένδρο που καρποφορεί αιωνίως, δεν θα μπορέσει κανείς να το ξεριζώσει.

Δεν υπάρχει βιβλίο ανώτερο. Eίναι παρόν σε κάθε μας ανάγκη, σε κάθε περίσταση της ζωής μας, σ’ όλους τούς αιώνας.

N’ αγαπήσουμε το Eυαγγέλιο και να το διαβάζουμε καθημερινώς.

Θα βρούμε κλειστή την πύλη του Παραδείσου αν δεν το μελετούμε και το περιφρονούμε.

Nα παρακαλέσουμε τον Θεό, να μας δώσει φωτισμό και πίστη, για να έχουμε το Eυαγγέλιο, πάντα οδηγό στη ζωή μας  και να μας οδηγεί εις πάσαν την αλήθεια.

Μητροπολίτη Φλωρίνης Αυγουστίνου Καντιώτη (†28 Αυγούστου 2010)

Πηγή: Ερμηνεία προς Κολοσσαείς Επιστολή, Φλωρινα, 1976, https://www.augoustinos-kantiotis.gr/?p=102868

Ομιλιες π. Αυγουστίνου Καντιώτη:
https://www.youtube.com/@episkoposa
https://logos.arnion.gr/index.php/proforikos/s-aygoustinos

Online έκδοση της Αγίας Γραφής:
https://agia-grafi.gr/

 

27 Αυγούστου 2026

Νηστεία, αγρυπνία, προσευχή (Άγιος Άνθιμος της Χίου)

Λέει το ρητό: «νηστεία, αγρυπνία, προσευχή ουράνια χαρίσματα λαβών». Τι ωραία, τι παρηγορητικά λόγια που είπαν οι άγιοι Πατέρες, για να μας ικανοποιήσουν! Έφεραν πρώτα πρώτα τη νηστεία, τη μητέρα των αρετών, για να μας προθυμοποιήσουν· κατόπιν την αγρυπνία και έπειτα την προσευχή.


Νηστεία θα πιάσουμε και εμείς, αδελφές· να παύσουν πια οι θόρυβοι· να παύσουν οι φασαρίες και οι ταραχές αυτής της ανόητης της κοιλιάς. Έφθασαν οι ημέρες της νηστείας· της καλής νηστείας. Όταν ο άνθρωπος θέλει να ζητήσει οτιδήποτε από τον Θεό, πρέπει να νηστέψει, για να του το δώσει. Είναι τόσο ικανοποιητική, τόσο αποτελεσματική η νηστεία. Καταπραΰνει τα νεύρα, καταπαύει τα πάθη, αποθηκεύει την υπομονή μέσα στην καρδιά, καθαρίζει τον νου, αδυνατίζει τις συγχύσεις και τα σκάνδαλα· διότι κάθε σύγχυση και ταραχή παύει, όπου γίνεται η νηστεία. Διώκεται η λογομαχία, φεύγει η πολυλογία, και ο άνθρωπος γίνεται κατανυκτικός, γίνεται πράος, σιωπηλός και δυσκολοκίνητος στο να λέει. Διότι η εγκοπή του φαγητού δεν δίνει διάθεση στη γλώσσα να ομιλεί· έστω και καλά λόγια· και αυτά ακόμα βαρύνεται να τα πει. Μόνο καταγίνεται ημέρα και νύκτα να ικετεύει τον Θεό· διότι κατόπιν από τη νηστεία θα έλθει η αγρυπνία και κατόπιν η προσευχή.

Δεν λησμονεί ο νηστευτής καμία αρετή· διότι η νηστεία θα τα φέρει όλα. Η νηστεία μαραίνει όλα τα πάθη· αποφεύγει τους περιπάτους και τα πεζοδρόμια· δεν επιθυμεί τις συνομιλίες· ομιλώ για καλογέρους, για εδώ μέσα λέω· διότι για τον άλλον κόσμο δεν έχω να πω τίποτα. Όταν πεινά η κοιλιά, αφήνει το στόμα να ομιλεί; Αφήνει τα μάτια να μετεωρίζονται και να περιεργάζονται εδώ και εκεί; Αφήνει τα αυτιά ελεύθερα να ακροάζονται; Όχι! Αλλά θέλει ο άνθρωπος όλο να ησυχάζει· όλα τα μέλη να είναι ήρεμα και γαλήνια· τότε θα έλθει και η χάρη του Θεού.

Γι’ αυτό λέει: «νηστεία, αγρυπνία, προσευχή, ουράνια χαρίσματα λαβών». Κανένα πράγμα δεν κάνει κέφι στον νηστευτή. Η νηστεία ταπεινώνει το σώμα και ησυχάζει το πνεύμα· η αγρυπνία λεπταίνει τον νου και τον κάνει να σκέπτεται όλο τα ουράνια. Στην αγρυπνία ακολουθεί η προσευχή, η οποία ικετεύει, για να έλθει η χάρη του Αγίου Πνεύματος.

Και εγώ, με αυτό το βρωμισμένο και αχρείο σώμα που βλέπετε εμπρός σας, τα δοκίμασα και τα είδα αυτά ένα καιρό. Ούτε να ομιλεί έχει κέφι αυτός που νηστεύει, ούτε να κοιμάται ούτε για κανένα άλλο πράγμα φροντίζει· μόνο σκέπτεται, μόνο φωτίζεται, πως να βρει τρόπους, για να εξιλεώσει τον Θεό.

Αυτά τα τρία αρμόζουν σ’ εμάς, αδελφές, να τα εργαζόμαστε: νηστεία, αγρυπνία, προσευχή, για να λάβομε ουράνια χαρίσματα. Άλλο δεν γυρεύεις, όταν έχεις αυτά, παρά μόνο να βρεις κανένα καντουνάκι να καθίσεις ένα κουβαράκι, με δεμένα χέρια, με συμμαζεμένο νου και σώμα και να φωνάζεις ενδομύχως: «Κύριε Ιησού Χριστέ, Υιέ του Θεού, ελέησόν με». Μέρα-νύκτα αυτά ζητεί η νηστεία. Πάλι, αν φας καλά και χορτάσεις την κοιλιά σου, δεν έχει παρά να βαρύνεις και να σου έλθει ύπνος. Κοιλιά γεμάτη δεν κατορθώνει καμία αρετή.

Αυτά όλα τα ξέρετε σεις καλύτερα από μένα· αλλά θέλω να σας δώσω κάποια προθυμία, θέλω να σας δυναμώσω· διότι φθάσαμε στη νηστεία, αδελφές· θα πληθύνουν οι αγρυπνίες, θα πληθύνουν οι προσευχές, και θέλω να σας σκουντήσω, τρόπον τινά, για να προβείτε σ’ αυτά. Η προσευχή δεν είναι κανένα έργο κοπιαστικό· δεν είναι να κτυπάς τα χέρια σου και τα πόδια σου και να κουράζεις το σώμα σου· είναι μια εργασία εσωτερική· είναι μία κατάνυξη θερμή της ψυχής. Χρειάζεται όμως η προσευχή να είναι ενωμένη με τη νηστεία και με την αγρυπνία· ένα σώμα να είναι. Θα μας πολεμήσει όμως ο σατανάς σ’ αυτά, και αλίμονο, αν μας κυριεύσουν τα εναντία. Διότι η νηστεία μαραίνει τα πάθη, η αγρυπνία τα νεκρώνει και η προσευχή δίνει φτερά στον άνθρωπο, τον ανεβάζει στους ουρανούς, χαρίζει ουράνια χαρίσματα.

Δεν δίνονται όμως αυτά απλώς και ως έτυχε. Θα κοπιάσεις, θα μοχθήσεις, θα αγωνισθείς, για να τα απολαύσεις. Πρέπει να φύγουν τα ακάθαρτα, διότι δυσκολεύεται να έλθει η χάρη του Θεού στην ακάθαρτη καρδιά. Δυσκολεύεται να δώσει ο Θεός τη χάρη Του στον εν αμελεία και στον εν κραιπάλη και μερίμναις βιοτικαίς. Δεν δίνονται τα ουράνια χαρίσματα όπου δεν υπάρχουν αυτά τα τρία: νηστεία, αγρυπνία, προσευχή…

Φύγετε, αδελφές, την πολυφαγία και πιάστε την εγκράτεια· όχι όμως μόνο στο φαγητό, αλλά και στη γλώσσα και στους οφθαλμούς και στα χέρια και στα πόδια και παντού. Δεν είναι μόνο να εγκρατευόμαστε και να νηστεύουμε στα φαγητά και έπειτα να έχουμε χίλια-δυο μέσα στον νου μας να μας συγχύζουν και να μας ανησυχούν.

Γι’ αυτό είναι ανάγκη παντού να έχουμε χαλινάρι. Αν δεν βάλεις χαλινάρι προπάντων στη γλώσσα και στον νου σου, δεν είναι εύκολο να λάβεις ουράνια χαρίσματα…

Ο δε Θεός της ειρήνης και της αγαθοσύνης να εξαποστείλει τα ουράνια χαρίσματα· να μαράνει τα πάθη μας και να διώξει τους πειρασμούς. Όχι να τους διώξει, διότι δεν είναι καλό να φύγουν οι πειρασμοί, αλλά να μας δώσει δύναμη να πολεμούμε και να τους νικούμε. Η Κυρία Θεοτόκος, η βοήθεια των ασθενών και η δύναμη των αδυνάτων, να δώσει και σ’ εμάς δύναμη και βοήθεια.

16 Απριλίου 1946

(Από το περιοδικό “Ορθ. Φιλόθεος Μαρτυρία”, Διδαχές από άγιες μορφές, Εκδ. Ορθόδοξος Κυψέλη, σελ. 17) 

Πηγή: https://gr.pravoslavie.ru/128936.html